columns

Mei 2022

Wachtrij.

Langzaam sloot de rij zich tot een sluitend geheel. Sommige chauffeurs waren het al snel zat en keerden om op een te krappe weghelft. De prangende vraag was hoe lang je in de rij zou moeten staan. Geduld was hier een schone zaak! Vóór mij ging een raampje open en sigarettenrook kringelde naar buiten. In de spiegel zag ik er een zijn neus uit verveling grondig schoonmaken. Verder naar voren stapten mensen uit hun auto's, ongeduldig naar het obstakel kijkend. Nog meer auto's keerden om en de rij sloot telkens weer opnieuw aan. Verder naar achteren stapten nog meer mensen uit en drentelden heen en weer, niet wetende wat te doen. 

 

Wat is wijs in dit geval? Ik besloot ook even de benen te strekken. Een vrachtwagentje begon te keren. Dat de ruimte te krap was om dit zonder gevaar voor schade aan andere auto's te doen bleek uit het geschreeuw en gevloek. Mensen werden ongeduldiger. Ik overwoog ook maar om om te gaan rijden, ik stond inmiddels al meer dan een half uur te wachten. Een man en zijn vrouw kregen ruzie; de verwijten vlogen met vloeken en scheldwoorden over en weer. De andere wachtenden genoten met volle teugen van dit verzetje en grijnsden elkaar aan. Nog wat nieuwe scheldwoorden geleerd.

 Langzaam aan besloten steeds meer automobilisten om maar een andere weg te kiezen. Massaal keerden ze hun auto's. Het dilemma blijft steeds tussen wachten en weggaan; misschien rij je om terwijl het probleem al lang is opgelost. Toch maar doen, omrijden.                                                                    Ton.

 

--------------------------------------------------------------


april 2022

Typisch (oud) Hollands.

In het dagelijkse leven gebruiken we veel voorwerpen met een Oudhollandse oorsprong. Dit betekent niet dat alles oorspronkelijk uit Nederland kwam. Wel heel herkenbaar als ‘Nederlands’ product. Typisch Nederlands dus. Nemen we nou de klompen, vroeger heel veel gebruikt op het platteland. Andere namen voor de klomp zijn holleblok, holsblok, kloef en kloon. Molens zijn ook typisch Hollands. Elke molen heeft zijn eigen gebruikersnaam naar wat hij produceert b.v. korenmolens, papiermolens voor het malen van papier tot pulp en poldermolens voor de waterbeheersing.


De intocht en het feest van Sinterklaas is ook typisch Hollands. Het grootste kinderfeest op aarde! Qua gebruiken is alles in hokjes te stoppen, letterlijk en figuurlijk, ook typisch Hollands net als zegeltjes sparen. En ook de kleur oranje, delfts blauw en tulpen horen bij ons. Echt Hollands zijn ook de kaasschaaf, niet hier uitgevonden maar wel veel gebruikt. En wat te denken van de kroket, de stroopwafel, de hagelslag, de pindakaas, de gestampte muisjes, speculaas of de drop? Zomaar wat voorbeelden.


Niet alles van wat we typisch Hollands noemen komt hier ook vandaan: klompen komen oorspronkelijk uit Frankrijk net als de kroket, Sinterklaas en de tulp uit Turkije, windmolens waarschijnlijk uit China en Perzië, draaiorgels uit Frankrijk, Duitsland en België, de aardappel uit Zuid-Amerika, de kaasschaaf uit Noorwegen. De stroopwafels zijn geboren uit zuinigheid en is dus wel typisch Hollands; de bakkers wilden geen kruimels weggooien en bedachten de stroopwafel. Niet alles lijkt dus wat het is. ‘Al mot ik krupe’ komt uit de Wolfskuil en dat is weer typisch Nimweegs uut Holland?                                              

Ton


  --------------------------------------------------------------


maart 2022

Rugzak.  

Een meer dan handige zak is de rugzak. Vroeger was de rugzak een ‘pukkel’. De uitdrukking kwam en komt nog steeds uit het militaire jargon. In dienst liep je marsen met bakstenen er in omdat je gewicht moest meedragen. 

In je jeugd kocht je zo’n ding bij Nijmeegs Jopie, kalkte je hem vol leuzen of je naaide hem vol met afbeeldingen van popsterren of groepen en je ‘hoorde erbij’. Op school was zo’n pukkel een ‘cult’ ding. Hij zei iets over jezelf en  meestal droeg hij positivisme uit. Je gebruikte hem overal voor; om schoolboeken in te doen, sportspullen, gereedschap, zwemkleding en misschien ook wel spullen waar je ouders maar beter niet van af konden weten. Hij kon in meerdere zin niet stuk… 

Rugzak is vandaag de dag ook een uitdrukking in metaforische zin; er wordt iets anders bedoelt. Mensen met een rugzak hebben een of meerdere problemen en de uitdrukking wordt soms met een ietwat negatieve klank gebruikt, iets wat zeker niet nodig is. Zo’n rugzak zie je regelmatig zonder dat je de vinger op de inhoud kunt leggen. 

Jongeren én ouderen dragen nogal eens een rugzak met zich mee; een zak vol problemen met ongemak, machteloosheid, frustratie en verdriet. Het kan een rugzak zijn van lichamelijke en/of een psychische aard of allebei. Op enig moment opent zo’n rugzak zich en wordt de inhoud zichtbaar. Het openbaart dan een stuk(je) van het leven zelf en je bent er dan meestal van overtuigd dat die rugzak maar beter een ouderwetse pukkel had kunnen zijn.                            

Ton.                                                                                                         



---------------------------------------------------------


februari 2022 

Vikingen.  
Over bier doen veel verhalen de ronde. Deze gaat over Scandinavische leefwijze 1200 jaar geleden. Er doen zich namelijk verhalen de ronde over de stoere, dappere Vikingen, net zoals over onze stoere VOC- zeemannen later. Maar waren zij wel zo stoer als ons verteld wordt in de geschiedenisboeken? Als de mannen thuis waren deden ze namelijk helemaal niets. Ze zaten de hele dag op te scheppen over hun heldendaden en moedige gevechten tegen andere volkeren. 

De vrouwen begonnen zich, op den duur natuurlijk, danig te ergeren aan die zogenaamde helden en stuurden ze graag weer de zee op met de opdracht; ‘Laat zien dat je een man bent en breng iets moois voor me mee’. In werkelijkheid hadden die mannen helemaal geen zin om te varen en de confrontatie met andere volkeren aan te gaan, ze zaten liever op hun luie kont. 

Ze begonnen hun vrouwen te zien als trollen. Trollen waren het verborgen vrouwvolk dat de boel ontwrichtte. En dat vonden onze stoere Vikingen ook, dat hun leven ontwricht werd. Alleen zij die helder zicht hadden konden het zien en dus begonnen ze zich moed in te drinken en dat beviel beter. Vele vaten bier gingen er doorheen zodat ze straalbezopen aan een wilde vaart begonnen. Tegen de tijd dat ze nuchter waren beseften ze dat ze niet thuis konden komen zonder ‘buit’. 

Maanden voeren ze rond totdat ze echte handelaren (VOC?) tegenkwamen en met hen ruilden van wat ze hadden tegen sierraden waar ze mee thuis konden komen. Eenmaal weer thuis gaven ze hun vrouwen opgetogen en trots hun kostbaarheden en begonnen opnieuw met hun grootdoenerij. En opnieuw kwamen de verhalen het thuisfront snel de keel uit. Van armoe en terneergeslagen gingen ze maar weer de zee op. Vikingen en andere zogenoemde zeehelden veranderden zo in enkele decennia van zeeschuimers in niksnutten die ook nog een beetje handel dreven overzee. De enige vaste waarde rond die tijd, was het bierzuipen. Hun favoriet was het Trollebier en hoe kon het ook anders. Zijn er nog trollen over?
Ton.  


-----------------------------------------------------------------  

januari 2022 

Nie nuilen.  

We zijn weer opnieuw begonnen en wat staat ons te wachten? Het afgelopen jaar was er weer een van beperkingen, activiteiten die doorgingen en afgeblazen werden. 

Wat opviel was dat het nieuws overheerst werd door een klein schreeuwend deel van de bevolking. De grootste schreeuwers kregen het grootste podium, kwamen prominent in het nieuws en beheerste de gesprekken. Met mauwen, zeuren, klieren, schelden en anti-anti leuzen uitdragen is wat je hoorde. Je zou er bijna aan gaan wennen. De een na de ander had behoefte om meer over hetzelfde te demonstreren met, helaas, het nodige geweld. Een goed gesprek met inhoudelijke argumenten hoorde je nauwelijks. 


Wij 50 plussers, jonge en oudere senioren gaan over het algemeen veel relaxter om met de maatregelen, al zijn die ook voor ons niet leuk. 'Het is wat het is' wordt er van gevonden en we ondergaan ze omdat het moet. Wij zijn over het algemeen de trouwe burgers en er zijn heel veel mensen die er zo instaan, de zogenaamde stille meerderheid. 



Net zoals deze ondernemer er een van is. Hij maakt het ook meteen goed duidelijk met een stoepbord; mondkapje, 1,5 meter en nie nuilen!                        

Kunnen we dit over het hele land uitrollen aub?      

Ton.  


-----------------------------------------------------------------------------

december 2021 

Gebruiksaanwijzing. 

De gebruiksaanwijzing is een handig hulpmiddel en een ding om te vervloeken. Vaak staat hij in kleine lettertjes in een heleboel talen waar je het Nederlands maar tussenuit moet vissen. Als je geluk hebt. Moet je het apparaat aan de praat krijgen met een Engelse of Duitse taal dan zijn de rapen gaar. Technisch Engels of Duits is een stuk moeilijker. En de ontvanger is meestal ongeduldig. 

December is hierin met al zijn cadeaus een topmaand. Maar ook in immateriële zin. Bij wie vieren we de feestdagen, met hoe velen en vooral; wat zetten we op tafel. De lijstjes voor de inkopen worden al weken vooraf opgemaakt. En ook dit jaar weer een nieuwe gebruiksaanwijzing. Doe ik het zo zus of doe ik het zo, heb ik genoeg bestek en serviesgoed, en bij wie kan ik wat lenen, welke gemene deler geven we dit jaar het menu. Je zult het weer zien; de een heeft liever vis, de ander vlees en de derde wilde bewust gaan leven, heeft het licht gezien en is vegetarisch geworden. 


Met nieuwjaar veel oliebollen? Of toch maar eens matigen. Wordt het zuipen of drinken? Knallen om middernacht of het een keer zonder bubbels doen. De hond de hele avond op schoot of in de mand met een pilletje. Elk jaar heeft de decembermaand zijn eigen gebruiksaanwijzing in typisch Nederlands en de oude kun je meestal maar gedeeltelijk hanteren. Het blijft toch altijd weer een heel gedoe. 

De gebruiksaanwijzing geeft op de laatste regel ook weer opluchting want het zit er op. In januari, na de kleffe klapzoenen, de obligate wensen en de niet na te komen goede voornemens, gaat de dagelijkse routine weer draaien. Daar heb je geen gebruiksaanwijzing voor nodig. Gelukkig Nieuwjaar, de oude exemplaren kunnen met een voldane glimlach bij het oud papier.

Ton.  

---------------------------------------------------------

november 2021

Het geluid van de stilte.

Vreemde tegenstelling eigenlijk, het geluid van de stilte. Het heeft iets mysterieus en iets fascinerends ook in zich. In de Gregoriaanse muziek hoor je het geluid van de stilte. De melodische lijn en de zware klankkleur van deze muziek brengen je in een zuiverende stemming. Simon en Garfunkel zongen vroeger al over the sound of silence in een andere context en Boudewijn de Groot in een vrije vertaling hiervan.

Nu wij onze jaren gedaan hebben voelen en begrijpen we het geluid van de stilte ook beter. Weggestopte herinneringen met de bijbehorende emoties komen makkelijker los. Pijnlijke herinneringen van waar je nog weet hoe je dingen anders of beter had kunnen doen. De momenten van hoogtepunten of dieptepunten in je leven kunnen je heftige emoties geven die je ook kunnen dwingen in een diepe stilte, maar waar een speciale sound in zit. Dankbaar of niet en vol ongeloof dat het jou toebedeeld is. 

Als je in diepe mijmeringen zit, alleen met jezelf en je bent verdrietig, machteloos of boos en je voelt je heel alleen, dan, ja dan hoor je dat geluid van de stilte. Je filtert het omgevingsgeluid er uit en zo voel je die stilte, resonerend in je hart. Het is een sound met een heel persoonlijk ritme, met een hele eigen tune die lang kan blijven nazingen en je stemming beïnvloed. Dit kan ook heel mooi zijn als je persoonlijke ervaringen moet verwerken. De stilte kan oorverdovend zijn. 

Het is allemaal niet zo makkelijk uit te leggen maar ik weet zeker dat menigeen dit wel eens heeft of heeft gehad en begrijpt wat ik bedoel. De stemming waarin je komt brengt je mogelijk verder. Het kan ook heel mooi zijn om zo met emoties om te gaan. Want we weten intussen wel dat het geluid van de stilte hoort bij het lawaai van alledag. Toch?

Ton.  

----------------------------------------------------------------------------------------------

oktober 2021.

Veranderende wereld. 

In 1964 schreef Bob Dylan The times they are a changin’. De wereldorde was radicaal aan het veranderen. De jeugd was aan zet. Ook nu is er een grote verandering gaande. Met en zonder Corona zijn veranderingen pijnlijk aan het licht gekomen. Het elementaire fatsoen, afspraken nakomen en de integriteit zijn op de tocht komen te staan. 

De invloed van de social media heeft ook zijn vervuilende werking op de mentaliteit van veel mensen. De levenshouding is verloederd en normen en waarden verkwanseld. Jezelf als de nummer een zien is het belangrijkste geworden. Wereldleiders die er een gewoonte van maken fake news te verspreiden alsof het de gewoonste zaak van de wereld is. Politiek die gevoerd wordt waar de burgers zich niet in herkennen. Onredelijke actiegroepen, algehele onvrede. De angst regeert! Bevolkingsgroepen die tegen elkaar worden opgezet. De geschiedenis die in een ander perspectief wordt gezet en mensen die daar met terugwerkende kracht tegen protesteren.  Armoede in de wereld die alsmaar groter wordt en mensen die dit niet langer accepteren, en terecht. Culturen die vermengen en spanningen veroorzaken, meestal omdat het onbekende gevreesd wordt. 



De centrale regie is niet altijd duidelijk en van onduidelijkheid komt onvrede. Dit alles brengt een veranderende wereld teweeg, een wereld in heftige beweging. De wereldorde zal drastisch moeten veranderen. Als wereldbevolking in het algemeen en ook als Nederlandse samenleving zullen we moeten herijken. Zowaar een opgave van jewelste om een maatschappij te creëren waar íedereen welkom is, veilig is en zich prettig voelt. 

Ook nu is de jeugd aan zet. The times they are a gangin’.

Ton.


--------------------------------------------------------------------------------------